اختلال كم توجهي – بيش فعالی Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder

اختلال كم توجهي – بيش فعالی   Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder

ملاک های تشخیصی

• A) الگوی مداوم بی توجهی و یا بیش فعالی تکانشگری که با کارکرد یا رشد فرد تداخل داشته باشد که با (۱) و یا (۲) مشخص میشود:

1.  بی توجهی حداقل ۶ مورد از علائم زیر دست کم ۶ ماه طول کشیده و شدت آنها به حدی است که با سطح رشد ناهماهنگ است و روی فعالیتهای اجتماعی شغلی تحصیلی فرد تأثیر مستقیم منفی گذاشته باشد.

• توجه علائم صرفاً بازتاب یک رفتار مقابله ای نافرمانی مخالفت جویی یا عدم درک وظایف محوله یا دستورات داده شده نیست در نوجوانان و بزرگسالان سن ۱۷ سال به بالا وجود حداقل ۵ علامت زیر ضروری است.
  a) اغلب قادر نیست به جزئیات توجه دقیق داشته باشد و در تکالیف تحصیلی، شغلی و با سایر فعالیتها خطاهایی ناشی از بی توجهی از وی سر میزند مانند نادیده گرفتن یا عدم توجه به جزئيات، عدم انجام صحیح کار.
• b) اغلب در حفظ توجه بر روی تکالیف یا فعالیت های مربوط به بازیها مشکل دارد (مثلاً . مشکل حفظ تمرکز در حین سخنرانی مکالمات یا مطالعه طولانی.
• c) اغلب وقتی مستقیماً با او صحبت میشود به نظر میرسد گوش نمیدهد مثلاً به نظر میرسد حواسش جای دیگری است حتی در هنگامی که هیچ عامل حواسپرتی در کار نیست.
• d) اغلب دستورالعملها را دنبال نمیکند و قادر نیست تکالیف مدرسه مسئولیت ها یا وظایف شغلی اش را به پایان برساند (مثلاً کارها را شروع میکند ولی به سرعت تمرکزش را از دست میدهد و نیمه کاره رها میکند.
• e) اغلب در ساماندهی کارها و فعالیت هایش مشکل دارد برای مثال مشکل در مدیریت تکالیف متوالی مشکل در نگهداری منظم اشیاء و متعلقات ،شخصی بی نظمی در کارها مدیریت زمانی ضعیف عدم انجام امور در موعد مقرر) .
• f) اغلب از تکالیفی که نیازمند فعالیت ذهنی مستمر است دوری میکند، نفرت دارد و یا نسبت به انجام آنها بی میل است مانند کارهای مدرسه یا کارهای منزل در نوجوانان و بزرگسالان تهیه گزارش تکمیل کردن فرم مرور مقالات طولانی.
  g) اغلب وسایل لازم برای انجام تکالیف با فعالیتها را گم میکند (مانند وسایل مدرسه مداد، کتاب ابزار آلات کیف پول کلید کاغذ یادداشت عینکه تلفن همراه.
• h) با محرکهای خارجی به راحتی حواسش پرت میشود در نوجوانان بزرگتر و بالغان میتواند شامل افکار غیر مرتبط هم باشد.
• i) فراموشکاری در انجام کارهای روزمره (مانند انجام کارهای منزل پیغام رساندن در نوجوانان بزرگتر و بزرگسالان جواب تلفن دادن پرداخت قوض سر قرار حاضر شدن.

1. 2) بیش فعالی و تکانشگری حداقل ۶ مورد از علائم زیر برای حداقل ۶ ماه در حدی که با سطح رشدی فرد تطابق نداشته باشد تداوم داشته و روی فعالیتهای اجتماعی شغلی، تحصیلی وی تأثیر مستقیم منفی گذاشته باشد.

• توجه علائم موجود صرفاً بازتاب یک رفتار مقابله ای نافرمانی مخالفت جوبی یا عدم درک دستورات یا وظایف محوله نیست در نوجوانان و بزرگسالان سن ۱۷ به بالا حداقل ۵ علامت کافی است.
  a) اغلب روی صندلی وول میخورد با دست ها یا پاهایش در می رود و یا آنها را تکان میدهد. ط اغلب در مواقعی که لازم است سرجای خود بنشیند صندلی را ترک میکند (مثلاً سر کلاس مطلب، محل کار یا سایر مکانهایی که لازم است برای مدتی بنشیند.
• b) اغلب در مکانهایی که مناسبتی ندارد میشود با از در و دیوار بالا می رود (توجه در نوجوانان و بالغان میتواند محدود به حس بیقراری باشد له اغلب نمیتواند بی سروصدا به بازی و سایر فعالیتهای تفریحی بپردازد.
• e) اغلب در حال حرکت است و به نظر میرسد موتوری به حرکش وامی دارد (مثلاً قادر نیست یک جا ثابت بماند و اگر مدتی طولانی یک جا بماند احساس ناراحتی می کند، مثلاً در رستوران و ملاقاتها ممکن است دیگران احساس کنند بی قرار است و با نتوانند پایه پای وی بمانند.
• f) اغلب زیاد حرف میزند.
• g) اغلب قبل از پایان سوال جواب را می پراند (مثلاً جمله دیگران را تکمیل میکند و در مکالمات اجازه صحبت به طرف مقابل نمیدهد و مابین حرف هایش می پرد.
• h) اغلب قادر به انتظار کشیدن برای نوبت نیست مانند موقعی که در صف قرار دارد.
• i) اغلب وسط حرف دیگران میبرد و فعالیت شان را قطع میکند (مثلاً وسط مکالمات بازی ها یا کارها داخل میشود ممکن است از وسایل دیگران بدون اجازه استفاده نماید در نوجوانان و بالمان ممکن است در کار دیگران مداخله کند و کار را از دستشان بگیرد.
• B) چندین علامت بی توجهی با بیش فعالی تکانشگری قبل از من ۱۲ سالگی دیده میشود.
• C) چندین علامت بی توجهی با بیش فعالی تکانشگری در بیش از یک موقعیت و محل دیده میشود مثلاً در منزل مدرسه یا کاره با دوستان یا بستگان و یا سایر فعالیتها شواهد آشکاری وجود دارد که این علائم سبب تداخل یا افت کیفیت کارکرد اجتماعی تحصیلی یا شغلی فرد شده اند.
• E) علائم منحصراً در جریان اسکیزوفرنیا با یک اختلال روان پریشی دیگر روی نداده و اختلال روانی دیگری آن را بهتر توجیه نمیکند مانند اختلال خلقی اختلال اضطرابی اختلال تجزیهای اختلال شخصیت مسمومیت یا ترک مواد.

مشخص نمایید آیا : با علائم مختلط اگر در ۶ ماه گذشته هم ملاک A₁ (بی توجهی) و هم ملاکA₂ به (بیش فعالی تکانشگری) وجود داشته است.

عمدتا با علائم بی توجهی اگر در ۶ ماه گذشته ملاک A₁ (بی توجهی) کاملاً وجود داشته ولی  ملاکA₂ به (بیش فعالی تکانشگری) دیده نمی شود.

عمدتاً با علائم بیش فعالی تکانشگری اگر در ۶ ماه گذشته علائم ملاکA₂ به (بیش فعالی -تکانشگری) به طور کامل برآورده میشوند ولی ملاک های A₁ (بی توجهی) وجود ندارند.

اعظم کابوسی کارشناس ارشد روانشناسی بالینی. روان شناس کودک و نوجوان در گرگان.

کلینیک و مرکز مشاوره تخصصی کودک و نوجوان ایران با بهترین روانشناسان و مشاوران در گرگان. استان گلستان

بهترین روانشناسان و مشاوران گرگان. ایران